Wydrukuj tą strone | Zamknij to okno


Poziom ochrony przeciwpożarowej, którego dzisiaj jestesmy świadkami, osiagnięty został w drodze długotrwałego rozwoju. Na tej stronie prezentujemy zarys dziejów polskiej ochrony przeciwpożarowej od poczatków jej powstawania do roku 1956.



Przepisy i organizacja walki z pożarami w państwie polskim do zaborów.

1347 r. - ukazały się w Krakowie pierwsze przepisy przeciwpożarowe. Wydane one zostały w postaci uchwał rad miejskich, które nazwano "Porzadkami ogniowymi".
1374 r. - wydane zostały Statuty Wielickie. Przewidywały one surowe sankcje przeciw podpalaczom i uznawały ich za wyjętych spod prawa. Był to jedyny w owym czasie przepis o szerszym zasięgu, w stosunku do "Porzadków ogniowych".
1462 r. - wydane zostały w Poznaniu przepisy ustalajšce, że do pożaru obowišzani sš zgłaszać się wszyscy obywatele.
1614 r. - przez radę miejska Starej Warszawy podjęta została uchwała, która obarczała obowiazkiem udziału w akcjach gaśniczych głównie rzemieślników.
1696 r. - kolejna uchwała rady miejskiej w Warszawie mówi o dalszym znacznym postępie w organizacji akcji gaśniczych. Władze miejskie miały wzišć na swoje barki troskę o sporzšdzanie i utrzymywanie sprzętu gaśniczego.
1551 r. - wydane zostało po raz pierwszy słynne dzieło Andrzeja Frycza Modrzewskiego "O naprawie Rzeczypospolitej", w którym autor między innymi zajmuje się kwestii bezpieczeństwa przeciwpożarowego.
1558 r. - ukazały się "Artykuły prawa magdeburskiego", przetłumaczone i opracowane przez prawnika Bartłomieja Groickiego. XVI w. - ukazały się "Notatki gospodarskie" Anzelma Gostomskiego, wojewody rawskiego, który również zajmował się zagadnieniami ochrony przeciwpożarowej. Uwagi jego dotycza głównie ochrony przed pożarami wsi i sa zwiazane z poszczególnymi działami gospodarki rolnej.
XVII - ukazało się dzieło Jakuba Kazimierza Haura pod tytułem "Skład albo skarbiec znakomitych sekretów o ekonomii ziemiańskiej", traktujace o ochronie przeciwpożarowej. Autor jest również wyrazicielem opinii magnaterii, która poszukiwała różnych sposobów zabezpieczenia się przed podpaleniami ze strony chłopów i plebsu miejskiego.
1760 r. - Wielki marszałek koronny Franciszek Bieliński ogłasza przepisy przeciwpożarowe. Powtarzajš one przeważnie przepisy już dawniej obowiazujace i zawierajace konkretne nakazy i polecenia.
1764 r. - sejm uchwalił wprowadzenie zakazu magazynowania wódek i olejów w budynkach drewnianych.
1778 r. - ukazało się rozporzadzenie "względem porzadku ogniowego", mówiace o tym jakim sprzętem gasniczym dysponuje w tym czasie Stara Warszawa.
1777 r. - w Warszawie zawarta została umowa z przedsiębiorstwem fiakrów, w którym zastrzeżono, że władza marszałkowska może zażadać do każdego pożaru w miescie połowy koni i wozniców.
1779 r. - 29 maja w wyniku kilkuletniej uporczywej działalnosci Lubomirskiego ogłoszony został "Porzadek ogniowy" w Warszawie, od marszałka wielkiego koronnego na mocy prawa ustanowiony.
1794 r. - uchwalono, aby do ognia przybywało po 50 osób z każdego wydziału rejonu miasta.

Ochrona przeciwpożarowa w Polsce w okresie zaborów

Zabór rosyjski .
1810 r. - Ministerium Policji wydało "Przepisy o sposobie zapobiegania pożarom oraz działaniu policji i mieszkańców przy gaszeniu ognia".
1819 r. - Rada Administracyjna Królestwa uchwaliła znów przepisy o utrzymywaniu przez miasta sprzętu do walki z pożarami ora o obowiazkach kominiarzy.

1820 r. - ukazały się przepisy budowlane dla wsi popierajace budownictwo ogniotrwałe.
1858 r. - 14 lipca ustalono obowiazek prowadzenia dochodzeń w celu wykrycia przyczyn pożarów i winnych. Za wykrycie podpalacza przyznaje ono nagrody.
1864 r. - Wydany został ukaz o urzadzeniu gmin wiejskich w Królestwie Polskim obarczajacy wójtów odpowiedzialnoscia za stan bezpieczeństwa pożarowego.
1866 r. - ukazała się instrukcja dla niższych stopni straży ziemskiej wprowadzajaca obowiazek czuwania tych organów nad przestrzeganiem przez ludnosć przepisów przeciwpożarowych.
1800 r. - powstało w Warszawie stowarzyszenie ratunkowe od ognia, założone przez osoby prywatne. W czasach Księstwa Warszawskiego zorganizowano oddział pożarniczy przy komendzie policji.
1831 r. - Podczas Powstania Listopadowego Rzad Narodowy sformował wojskowy batalion pożarniczy.
1836 r. - 1 stycznia cztery odziały Warszawskiej Straży Ogniowej przystapiły do pełnienia swych obowiazków pod dowództwem dymisjonowanego podpułkownika piechoty, Jana Robosza. Była to pierwsza i przez długi jeszcze czas jedyna straż pożarna na ziemiach polskich i zaliczana do najstarszych na wiecie.
1863 r. - 5 listopada powołano w Kaliszu pierwsza ochotnicza straż pożarna.
1909 r. - odbył się w Częstochowie pierwszy zjazd strażacki połaczony z zawodami pożarniczymi.
1901 r. - założone zostało przez Emila Karola Szyllera pismo "Strażak".
1912 r. - założone zostało przez Bolesława Chomicza pismo "Przeglad Pożarniczy".
1916 r. - powstało stowarzyszenie straży pożarnych Królestwa Polskiego pod nazwa "Zwiazku Floriańskiego", którego założycielem był inż. Józef Tuliszkowski.
1803 r. -założone zostało ubezpieczeniowe Towarzystwo Ogniowe dla Miast.
1804 r. - założone zostało ubezpieczeniowe Towarzystwo Ogniowe Wiejskie tzw. Prowincji Prus Południowych.
1817 r. - W Królestwie Kongresowym rozporzadzeniem namiestnika zostaje powołana Dyrekcja Generalna Towarzystw Ogniowych.
1843 r. - Dyrekcja Generalna zostaje przekształcona w Dyrekcję Ubezpieczeń, działajaca pod nadzorem władz rzadowych.

Zabór austriacki.
1891 r. - wydana została krajowa ustawa miejska o przepisach przeciwpożarowych .
1910 r. - Wydana została krajowa ustawa o policji ogniowej właczajaca sprawy przeciwpożarowe do zakresu działania gmin.
1863 r. - powstała w Krakowie ochotnicza straż pożarna, obok której zaczał działać pózniej oddział zawodowy.
1867 r. - założono Ochotnicza Straż Pożarna w Wadowicach.
1875 r. - zaczał działać Krajowy Zwiazek Ochotniczych Straży Pożarnych w Królestwie Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim.
1913 r. - rozpoczał pracę na Slasku Cieszyńskim Krajowy Zwiazek Polskich Straży Pożarnych.
1857 r. - ukazało się pierwsze polskie pismo pożarnicze "Przewodnik Pożarniczy pod redakcja inż. Aleksandra Piotrowskiego.
1860 r. - powstało Towarzystwo Wzajemnych Ubezpieczeń w Krakowie.

Zabór pruski
1850 r. - wydana została ustawa o zarzadzie policyjnym zawierajaca przepisy przeciwpożarowe.
1883 r. - wydana została ustawa o ogólnym zarzadzie kraju z przepisami przeciwpożarowymi.
1846 r. - powoływane były obowiazkowe straże pożarne.
1845 r. - założono w Poznaniu pierwsza ochotnicza straż pożarna zaboru pruskiego pod nazwš Ochotnicze Towarzystwo Ratunkowe.
v 1877 r. - Ochotnicze Towarzystwo Ratunkowe przekształcone zostało w zawodowa straż pożarna.
1880 r. - powstał w Grudziadzu Pomorski Zwiazek Straży Pożarnych.
1895 r. - założona została w Poznaniu pierwsza w Polsce "Krajowa Kasa Ubezpieczeń Strażaków od Wypadków".

Pożarnictwo polskie w latach 1918 - 1956

1921 r. - 8 i 9 wrzesnia odbył się w Warszawie I Ogólnopaństwowy Zjazd Delegatów Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej.
1933 r. - Główny Zwiazek otrzymał nazwę Zwiazek Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej i statut a jednoczesnie uznany został za stowarzyszenie wyższej użytecznosci.
1930 r. - skonstruowano pierwsza w Polsce motopompę "Lis" oraz "Leopoldia".
1932 r. - skonstruowano w Polsce motopompę "Silesia".
1931 r. - jako centralne pismo Zwiazku Straży Pożarnych ukazywał się "Przeglad Pożarniczy". Wydawana była także "Gazeta Strażacka" oraz dwumiesięcznik Zwiazku Zawodowego Oficerów Straży Pożarnej RP - " Strażactwo Zawodowe".
1927 i 1928 r. - wprowadzono przepisy prewencyjne rozporzadzeniem Prezydenta RP oraz prawem budowlanym Prezydenta RP.
1927 r. - ukazały się przepisy ubezpieczeniowe w rozporzadzeniu Prezydenta RP, o przymusie ubezpieczenia od ognia i Powszechnym Zakładzie Ubezpieczeń Wzajemnych.
1934 r. - 13 marca ukazała się ustawa o ochronie przed pożarami i innymi klęskami.
1937 r. - wyszło rozporzadzenie Ministra Spraw Wewnętrznych ustalajace rozmieszczenie, liczebnosć i zaopatrzenie straży miejscowych i okręgowych pogotowi pożarnych.
1944 r. - w lipcu zebrało się w Lublinie grono działaczy i oficerów pożarnictwa, podejmujac akcję organizacji straży na wyzwolonych terenach.
1946 r. - rozpoczał się pierwszy kurs dla oficerów pożarnictwa.
1949 r. - W Bielsku-Białej rozpoczęto produkcję motopomp a następnie autopomp. Uruchomiono także produkcję samochodów ciężarowych pożarniczych "STAR".
1945 r. - 30 litopada Minister Administracji Publicznej powołał zarzad przymusowy Zwiazku Straży Pożarnych RP.
1950 r. - 4 lutego ukazała się ustawa, która powołała urzad państwowy - Komendę Główna Straży Pożarnych, podległš Ministrowi Gospodarki Komunalnej ,a następnie Ministrowi Spraw Wewnętrznych.
1956 r. - 28 grudnia na Krajowym Zjezdzie Delegatów OSP powołano Zwiazek Ochotniczych Straży Pożarnych.