Zarys historyczny

Poziom ochrony przeciwpożarowej, którego dzisiaj jestesmy świadkami, osiagnięty został w drodze długotrwałego rozwoju. Na tej stronie prezentujemy zarys dziejów polskiej ochrony przeciwpożarowej od poczatków jej powstawania do roku 1956.



Przepisy i organizacja walki z pożarami w państwie polskim do zaborów.

1347 r. - ukazały się w Krakowie pierwsze przepisy przeciwpożarowe. Wydane one zostały w postaci uchwał rad miejskich, które nazwano "Porzadkami ogniowymi".
1374 r. - wydane zostały Statuty Wielickie. Przewidywały one surowe sankcje przeciw podpalaczom i uznawały ich za wyjętych spod prawa. Był to jedyny w owym czasie przepis o szerszym zasięgu, w stosunku do "Porzadków ogniowych".
1462 r. - wydane zostały w Poznaniu przepisy ustalajšce, że do pożaru obowišzani sš zgłaszać się wszyscy obywatele.
1614 r. - przez radę miejska Starej Warszawy podjęta została uchwała, która obarczała obowiazkiem udziału w akcjach gaśniczych głównie rzemieślników.
1696 r. - kolejna uchwała rady miejskiej w Warszawie mówi o dalszym znacznym postępie w organizacji akcji gaśniczych. Władze miejskie miały wzišć na swoje barki troskę o sporzšdzanie i utrzymywanie sprzętu gaśniczego.
1551 r. - wydane zostało po raz pierwszy słynne dzieło Andrzeja Frycza Modrzewskiego "O naprawie Rzeczypospolitej", w którym autor między innymi zajmuje się kwestii bezpieczeństwa przeciwpożarowego.
1558 r. - ukazały się "Artykuły prawa magdeburskiego", przetłumaczone i opracowane przez prawnika Bartłomieja Groickiego. XVI w. - ukazały się "Notatki gospodarskie" Anzelma Gostomskiego, wojewody rawskiego, który również zajmował się zagadnieniami ochrony przeciwpożarowej. Uwagi jego dotycza głównie ochrony przed pożarami wsi i sa zwiazane z poszczególnymi działami gospodarki rolnej.
XVII - ukazało się dzieło Jakuba Kazimierza Haura pod tytułem "Skład albo skarbiec znakomitych sekretów o ekonomii ziemiańskiej", traktujace o ochronie przeciwpożarowej. Autor jest również wyrazicielem opinii magnaterii, która poszukiwała różnych sposobów zabezpieczenia się przed podpaleniami ze strony chłopów i plebsu miejskiego.
1760 r. - Wielki marszałek koronny Franciszek Bieliński ogłasza przepisy przeciwpożarowe. Powtarzajš one przeważnie przepisy już dawniej obowiazujace i zawierajace konkretne nakazy i polecenia.
1764 r. - sejm uchwalił wprowadzenie zakazu magazynowania wódek i olejów w budynkach drewnianych.
1778 r. - ukazało się rozporzadzenie "względem porzadku ogniowego", mówiace o tym jakim sprzętem gasniczym dysponuje w tym czasie Stara Warszawa.
1777 r. - w Warszawie zawarta została umowa z przedsiębiorstwem fiakrów, w którym zastrzeżono, że władza marszałkowska może zażadać do każdego pożaru w miescie połowy koni i wozniców.
1779 r. - 29 maja w wyniku kilkuletniej uporczywej działalnosci Lubomirskiego ogłoszony został "Porzadek ogniowy" w Warszawie, od marszałka wielkiego koronnego na mocy prawa ustanowiony.
1794 r. - uchwalono, aby do ognia przybywało po 50 osób z każdego wydziału rejonu miasta.

Ochrona przeciwpożarowa w Polsce w okresie zaborów

Zabór rosyjski .
1810 r. - Ministerium Policji wydało "Przepisy o sposobie zapobiegania pożarom oraz działaniu policji i mieszkańców przy gaszeniu ognia".
1819 r. - Rada Administracyjna Królestwa uchwaliła znów przepisy o utrzymywaniu przez miasta sprzętu do walki z pożarami ora o obowiazkach kominiarzy.

1820 r. - ukazały się przepisy budowlane dla wsi popierajace budownictwo ogniotrwałe.
1858 r. - 14 lipca ustalono obowiazek prowadzenia dochodzeń w celu wykrycia przyczyn pożarów i winnych. Za wykrycie podpalacza przyznaje ono nagrody.
1864 r. - Wydany został ukaz o urzadzeniu gmin wiejskich w Królestwie Polskim obarczajacy wójtów odpowiedzialnoscia za stan bezpieczeństwa pożarowego.
1866 r. - ukazała się instrukcja dla niższych stopni straży ziemskiej wprowadzajaca obowiazek czuwania tych organów nad przestrzeganiem przez ludnosć przepisów przeciwpożarowych.
1800 r. - powstało w Warszawie stowarzyszenie ratunkowe od ognia, założone przez osoby prywatne. W czasach Księstwa Warszawskiego zorganizowano oddział pożarniczy przy komendzie policji.
1831 r. - Podczas Powstania Listopadowego Rzad Narodowy sformował wojskowy batalion pożarniczy.
1836 r. - 1 stycznia cztery odziały Warszawskiej Straży Ogniowej przystapiły do pełnienia swych obowiazków pod dowództwem dymisjonowanego podpułkownika piechoty, Jana Robosza. Była to pierwsza i przez długi jeszcze czas jedyna straż pożarna na ziemiach polskich i zaliczana do najstarszych na wiecie.
1863 r. - 5 listopada powołano w Kaliszu pierwsza ochotnicza straż pożarna.
1909 r. - odbył się w Częstochowie pierwszy zjazd strażacki połaczony z zawodami pożarniczymi.
1901 r. - założone zostało przez Emila Karola Szyllera pismo "Strażak".
1912 r. - założone zostało przez Bolesława Chomicza pismo "Przeglad Pożarniczy".
1916 r. - powstało stowarzyszenie straży pożarnych Królestwa Polskiego pod nazwa "Zwiazku Floriańskiego", którego założycielem był inż. Józef Tuliszkowski.
1803 r. -założone zostało ubezpieczeniowe Towarzystwo Ogniowe dla Miast.
1804 r. - założone zostało ubezpieczeniowe Towarzystwo Ogniowe Wiejskie tzw. Prowincji Prus Południowych.
1817 r. - W Królestwie Kongresowym rozporzadzeniem namiestnika zostaje powołana Dyrekcja Generalna Towarzystw Ogniowych.
1843 r. - Dyrekcja Generalna zostaje przekształcona w Dyrekcję Ubezpieczeń, działajaca pod nadzorem władz rzadowych.

Zabór austriacki.
1891 r. - wydana została krajowa ustawa miejska o przepisach przeciwpożarowych .
1910 r. - Wydana została krajowa ustawa o policji ogniowej właczajaca sprawy przeciwpożarowe do zakresu działania gmin.
1863 r. - powstała w Krakowie ochotnicza straż pożarna, obok której zaczał działać pózniej oddział zawodowy.
1867 r. - założono Ochotnicza Straż Pożarna w Wadowicach.
1875 r. - zaczał działać Krajowy Zwiazek Ochotniczych Straży Pożarnych w Królestwie Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim.
1913 r. - rozpoczał pracę na Slasku Cieszyńskim Krajowy Zwiazek Polskich Straży Pożarnych.
1857 r. - ukazało się pierwsze polskie pismo pożarnicze "Przewodnik Pożarniczy pod redakcja inż. Aleksandra Piotrowskiego.
1860 r. - powstało Towarzystwo Wzajemnych Ubezpieczeń w Krakowie.

Zabór pruski
1850 r. - wydana została ustawa o zarzadzie policyjnym zawierajaca przepisy przeciwpożarowe.
1883 r. - wydana została ustawa o ogólnym zarzadzie kraju z przepisami przeciwpożarowymi.
1846 r. - powoływane były obowiazkowe straże pożarne.
1845 r. - założono w Poznaniu pierwsza ochotnicza straż pożarna zaboru pruskiego pod nazwš Ochotnicze Towarzystwo Ratunkowe.
v 1877 r. - Ochotnicze Towarzystwo Ratunkowe przekształcone zostało w zawodowa straż pożarna.
1880 r. - powstał w Grudziadzu Pomorski Zwiazek Straży Pożarnych.
1895 r. - założona została w Poznaniu pierwsza w Polsce "Krajowa Kasa Ubezpieczeń Strażaków od Wypadków".

Pożarnictwo polskie w latach 1918 - 1956

1921 r. - 8 i 9 wrzesnia odbył się w Warszawie I Ogólnopaństwowy Zjazd Delegatów Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej.
1933 r. - Główny Zwiazek otrzymał nazwę Zwiazek Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej i statut a jednoczesnie uznany został za stowarzyszenie wyższej użytecznosci.
1930 r. - skonstruowano pierwsza w Polsce motopompę "Lis" oraz "Leopoldia".
1932 r. - skonstruowano w Polsce motopompę "Silesia".
1931 r. - jako centralne pismo Zwiazku Straży Pożarnych ukazywał się "Przeglad Pożarniczy". Wydawana była także "Gazeta Strażacka" oraz dwumiesięcznik Zwiazku Zawodowego Oficerów Straży Pożarnej RP - " Strażactwo Zawodowe".
1927 i 1928 r. - wprowadzono przepisy prewencyjne rozporzadzeniem Prezydenta RP oraz prawem budowlanym Prezydenta RP.
1927 r. - ukazały się przepisy ubezpieczeniowe w rozporzadzeniu Prezydenta RP, o przymusie ubezpieczenia od ognia i Powszechnym Zakładzie Ubezpieczeń Wzajemnych.
1934 r. - 13 marca ukazała się ustawa o ochronie przed pożarami i innymi klęskami.
1937 r. - wyszło rozporzadzenie Ministra Spraw Wewnętrznych ustalajace rozmieszczenie, liczebnosć i zaopatrzenie straży miejscowych i okręgowych pogotowi pożarnych.
1944 r. - w lipcu zebrało się w Lublinie grono działaczy i oficerów pożarnictwa, podejmujac akcję organizacji straży na wyzwolonych terenach.
1946 r. - rozpoczał się pierwszy kurs dla oficerów pożarnictwa.
1949 r. - W Bielsku-Białej rozpoczęto produkcję motopomp a następnie autopomp. Uruchomiono także produkcję samochodów ciężarowych pożarniczych "STAR".
1945 r. - 30 litopada Minister Administracji Publicznej powołał zarzad przymusowy Zwiazku Straży Pożarnych RP.
1950 r. - 4 lutego ukazała się ustawa, która powołała urzad państwowy - Komendę Główna Straży Pożarnych, podległš Ministrowi Gospodarki Komunalnej ,a następnie Ministrowi Spraw Wewnętrznych.
1956 r. - 28 grudnia na Krajowym Zjezdzie Delegatów OSP powołano Zwiazek Ochotniczych Straży Pożarnych.


Wydrukuj tekst...
Projekt strony współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego.

stat4u
Copyright (c) by www.straz.powiatwolsztyn.pl Wszelkie prawa zastrzeżone. Projekt strony wykonał: Damian Sarbak